Ontstaan van de Bossa
Nova.
De geschiedenis van de moderne populaire
Braziliaanse muziek begon in de 19e eeuw. Die periode
bracht verschillende muziekstijlen voort waarvan de
bekendste is de “Choro”. Men beweert dat de Braziliaanse
Choro geinspireerd was door de Europese populaire muziek
van die tijd, voornamelijk wals en polka. Choro betekent
“huilen” en dat zegt genoeg over deze muziekstijl vol
emoties. De bekendste componisten uit die tijd zijn
waarschijnlijk saxofonist Pixinguinha en Heitor
Villa-Lobos.
De tweede periode begint in de eerste helft
van de 20e eeuw, op hetzelfde tijdstip als het begin van
de beroemde traditie van Carnaval. In deze tijd zijn
meest bekende Braziliaanse muziekstijlen die een
connectie hadden met Carnaval. Namelijk de Samba en
Marcha of Marchinha. Hier lag de bakermat van velen
soorten mengvormen van Braziliaanse muziek. De grootste
componist van die tijd is waarschijnlijk Ary Barroso en
de muzikanten die in zijn voetsporen traden waren vooral
Dorival Caymmi, Carlinhos Lyra en gitaar meester Luiz
Bonfá.
De periode van Bossa Nova begon in het
midden 20e eeuw, en leunde ook op de bestaande
Braziliaanse stijlen. Deze muziek werd sterk ondersteund
door Ary en gespeeld door Bonfa, Caymmi en anderen, maar
de bekendste naam en waarschijnlijk de grootste
Braziliaanse componisten van alle tijden, vaak beschouwd
als de uitvinder van deze muziek was Antonio Carlos
Jobim. Toch zou Antonio niet zijn wat hij vandaag is,
zonder Joao Gilberto, de grootste bossa speler ooit.
Bossa Nova werd sterk beïnvloed door Amerikaanse
jazz-muziek. Dat is waarschijnlijk de reden waarom Bossa
Nova ook wel jazz-samba wordt genoemd. De
tweede belangrijkste muzikant uit die tijd is zeker Baden
Powell, componist en buitengewoon virtuoze gitarist. Maar
om het hele plaatje compleet te krijgen, moet u toch de
grootste dichter leren kennen, Vincius de Moraes, de
auteur die verantwoordelijk is voor de beste liedjes van
Jobim, Powel, Lyra en anderen.
De internationale doorbraak van de Bossa
Nova was te danken aan de met een Grand Prix in Cannes –
bekroonde film “Orfeu Negro” van de Franse regisseur
Marcel Camus in 1959 dat werd gefilmd in Brazilië.
Parrallel hieraan liep een even belangrijke gebeurtenis -
de eerste Amerikaanse opnamen van Antonio's, Ary en Baden
liedjes door jazz sterren Charlie Byrd en Stan Getz in
1962. Deze saxofonist scoorde gigantische
successen, het grootste met het duo-album Getz/Gilberto. Stan Getz had een groot deel
van zijn leven gewijd aan de Bossa Nova en is nu
waarschijnlijk het meest bekend door zijn bossa nova –
interpretaties hij samen met Tom Jobim, Luiz Bonfa, Joao
Gilberto en zijn vrouw Astrud Gilberto.
Bossanova werd wereldwijd populair en
kreeg vooral aandacht van Amerikaanse
jazzmusici, Ella
Fitzgerald en Frank
Sinatra maakten albums, volledig gewijd aan het
werk van Jobim.
Waarschijnlijk is Jobim's "The Girl
from Ipanema", onder andere uitgevoerd
door Astrud
Gilberto het
bekendste bossanova-nummer.
Talloze composities van Jobim
zijn standards geworden, de muziek van de
legendarische componist worden nog steeds
wereldwijd uitgevoerd door diverse
artiesten.
In de late zestiger jaren ontstond een
nieuwe generatie muzikanten onder leiding van Chico Buarque
da Hollanda, een excellent poet en muzikant tegelijk. Hij
werkte samen met Jobim en Vinicius, zijn liedjes zijn al
vaak gespeeld door Caetano Veloso, de man met een omfloerste
stem, die samen met zijn zuster Maria Bethania en
muziek-collegae Gilberto Gil en Gal Costa. Zij stonden aan
de wieg van de beroemde Tropicalismo beweging, een
weerspiegeling van 1968 en hippie generatie uit andere delen
van de wereld.
Toch is het beeld van Brazilië van alle
tijden niet compleet zonder de vrouw met duizend stemmen,
de meester van alle zangeressen, de fabelachtige Elis
Regina. Samen met andere muzikanten, zoals Edu Lobo,
Toquinho, Jorge Ben, Milton Nascimento, Ivan Lins, Djavan
en vele anderen, creëerde zij een beeld van de
Braziliaanse muziek die bekend is tot vandaag de
dag.
Deze muziek is ook beïnvloed door de
traditionele Braziliaanse en andere Latijns-Amerikaanse
stijlen, oude Europese en Afrikaanse wortels, Amerikaanse
jazz-en rockmuziek.
Oftewel, wereldmuziek avant la
lettre.
Hieronder een voorbeeld van het
basisritme dat op een gitaar gespeeld zou kunnen
worden:
|